گسترش سریع نیروگاههای خورشیدی متصل به شبکه در کشور، ضرورت بازنگری در الزامات اندازهگیری، مانیتورینگ، تلهمتری و اتوماسیون را به یکی از اولویتهای کلیدی بهرهبرداری و برنامهریزی شبکه قدرت تبدیل کرده است. بر این اساس، در این مقاله، الزامات فنی و مقرراتی مرتبط با نیروگاههای خورشیدی در ایران بهصورت نظاممند بررسی و با رویهها و استانداردهای بینالمللی از جمله دستورالعملهای IEC مقایسهشدهاند. تمرکز اصلی بر تجهیزات اندازهگیری و اتوماسیون، سیستمهای مخابراتی و تبادل داده و نقش ایستگاههای هواشناسی در ارزیابی عملکرد و صحتسنجی تولید است. تحلیل انجامشده نشانمیدهد که اگرچه چارچوبهای موجود، بستر اولیه اتصال و بهرهبرداری را فراهممیکنند، در نیروگاههای مقیاس کوچک و متوسط با چالشهایی نظیر عدم کفایت مشاهدهپذیری، ابهام در تعیین حداقل نقاط اندازهگیری و نبود یکپارچگی در الزامات تلهمتری مواجه هستیم. در نیروگاههای بزرگتر نیز فقدان تصریح دقیق درباره دقت دادهها، نرخ نمونهبرداری و الزامات امنیت سایبری میتواند کیفیت پایش و قابلیت اتکای اطلاعات را تحت تأثیر قراردهد. از سوی دیگر، پیشرفت قابلیتهای مبدلهای نیروگاه خورشیدی از جمله کنترل توان راکتیو، پاسخ فرکانسی و پشتیبانی ولتاژ، فرصت ارتقای نقش این منابع از تولیدکننده صرف به بازیگران فعال پایداری شبکه را فراهمکردهاست، مشروط بر آنکه زیرساختهای مخابراتی و سامانههای مانیتورینگ متناسب با این قابلیتها توسعهیابند. بر این اساس، ضرورت تدوین یک چارچوب یکپارچه و استانداردشده برای تعیین حداقل نیازمندیهای مانیتورینگ و مخابراتی بهویژه در پروژههای مقیاس بزرگ، تعریف سطوح عملکردی دادهها و توجه نظاممند به امنیت و محرمانگی اطلاعات برجسته میشود.
