فرزاد امیری

امنیت غذایی به دسترسی مداوم و بهنگام همه افراد به غذای کافی، سالم و مغذی برای زندگی فعال اشاره دارد و در مناطق روستایی به دلیل وابستگی به منابع طبیعی و محدودیت‌های زیرساختی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بنابراین این پژوهش با هدف تحلیل مکانی - منطقه‌ای تاب‌آوری خانوارهای روستایی شهرستان کرمانشاه در برابر ناامنی غذایی انجام شد. این پژوهش توصیفی - تحلیلی است و داده‌ها از 239 خانوار روستایی از مجموع 34723 خانوار روستایی در پنج بخش شهرستان کرمانشاه با پرسش نامه محقق‌ساخته جمع‌آوری شد. روایی پرسش ­نامه توسط کارشناسان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (0.71) تأیید شد. تحلیل داده‌ها با روش تصمیم‌گیری چندمعیاره ویکور و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام شد. نتایج نشان داد که تاب‌آوری در بخش‌های مختلف ناهمگن است؛ به طور مشخص، بخش‌های ماهیدشت و بیلوار با شاخص‌های ویکور به‌ترتیب 0.16 و 0.5 در بعد ثبات و بخش مرکزی با شاخص صفر در سازگاری و 0.39 در تحول، عملکرد بهتری داشتند. در مقابل، بخش‌های کوزران و فیروزآباد با شاخص‌های 0.89 و 1 کمترین تاب‌آوری را نشان دادند که به محدودیت‌های زیرساختی و وابستگی به کشاورزی دیم نسبت داده می‌شود. نقشه‌های GIS مبتنی بر شاخص‌های ویکور، الگوهای تاب‌آوری را نمایش دادند. این یافته‌ها بر ضرورت سیاست‌گذاری مکان‌محور برای تقویت زیرساخت‌های کشاورزی، تنوع‌بخشی به معیشت و گسترش برنامه‌های آموزشی تأکید دارند. تحلیل مکانی - منطقه‌ای با ارزیابی و مقایسه تاب‌آوری هر بخش، پیشنهادهای سیاستی مکان‌محور، مانند بهبود زیرساخت‌ها و آموزش کشاورزی هوشمند و غیره ارائه کرد و چارچوبی برای کاهش ناامنی غذایی و ارتقای تاب‌آوری خانوارهای روستایی فراهم نمود