یکی از چالشهای اساسی نظام سلامت، تأمین پایدار انرژی الکتریکی و حرارتی برای بیمارستانها است. بیمارستانها به دلیل فعالیت 24 ساعته، نیاز دائمی به برق پایدار و حرارت دارند و کوچکترین اختلال در تأمین انرژی میتواند پیامدهای جدی برای بیماران و تجهیزات پزشکی به همراه داشته باشد. در حال حاضر، بیشتر بیمارستانهای کشور به شبکه سراسری برق متکی هستند و برای شرایط اضطراری از ژنراتور استفاده میکنند. این رویکرد علاوه بر هزینههای بالای بهرهبرداری و نگهداری، منجر به آلودگی زیستمحیطی و انتشار گازهای گلخانهای نیز میشود. از سوی دیگر، بیمارستانها حجم بالایی از پسماند عادی، پسماند پلاستیکی و ضایعات غذایی تولید میکنند که عموماً بدون بهرهبرداری انرژی، به روشهای پرهزینه و غیربهداشتی دفع میشوند. در این میان، تبدیل پسماندهای بیمارستانی به منابع انرژی با استفاده از فناوریهای نوین میتواند راهکاری مؤثر برای کاهش هزینهها، افزایش پایداری و ارتقای تابآوری انرژی بیمارستانها باشد. فناوری گازیسازی این امکان را فراهم میسازد که پسماندهای جامد به گاز سنتز تبدیل شده و بهعنوان سوخت در پیل سوختی اکسید جامد مورد استفاده قرار گیرد. پیل سوختی اکسید جامد به دلیل بازده بالا و قابلیت کارکرد با سوختهای مختلف، گزینهای بسیار مناسب برای تولید برق پایدار در مقیاس بیمارستانی است. از طرف دیگر، استفاده از سیستم ذخیرهسازی انرژی هوای فشرده امکان مدیریت پویای انرژی را فراهم کرده و با ذخیره برق مازاد در ساعات کمباری و تزریق مجدد آن در ساعات اوج مصرف، قابلیت اطمینان سیستم را افزایش میدهد. ترکیب این فناوریها در قالب یک سیستم انرژی هوشمند میتواند تأمین برق و حرارت مورد نیاز بیمارستان را بهصورت پایدار و با تکیه بر منابع داخلی تضمین کند. هدف اصلی این طرح، طراحی و ارزیابی یک سیستم انرژی هوشمند برای بیمارستان بوکان است که بتواند برق مورد نیاز و بخشی از نیاز گرمایشی را تنها از طریق پسماندهای داخلی تأمین کند. نوآوری این طرح در استفاده همزمان از سه بخش کلیدی است: گازیسازی پسماند بیمارستانی و پلاستیکی، بهرهگیری از پیل سوختی اکسید جامد، و ذخیرهسازی انرژی با سیستم ذخیرهسازی انرژی هوای فشرده. این ترکیب برای نخستین بار در سطح ملی و بینالمللی در چارچوب یک سیستم مدیریت هوشمند انرژی برای بیمارستان بررسی میشود. ضرورت اجرای این طرح نه تنها به دلیل ارتقای پایداری و امنیت انرژی بیمارستانها است، بلکه از منظر کاهش آلودگی زیستمحیطی، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و ایجاد الگویی عملی برای سایر مراکز درمانی کشور نیز اهمیت دارد. این پژوهش میتواند مسیر توسعه سامانههای انرژی پایدار مبتنی بر منابع داخلی را هموار سازد و در سطح کلان، به تحقق اهداف ملی در حوزه انرژی پاک و اقتصاد چرخشی کمک کند.
