تحصیلات تکمیلی به عنوان عالی‌ترین سطح آموزش عالی، نقش بی‌بدیلی در تولید دانش، پژوهش‌های پیشرفته و تربیت نیروی انسانی متخصص و نخبه برای پیشبرد اهداف علمی و توسعه‌ای کشور دارد. با این وجود، نظام آموزش عالی با دو چالش عمده و مرتبط در این مقطع مواجه است: 1( عدم ثبت‌نام بخشی از پذیرفته‌شدگان علی‌رغم موفقیت در فرآیند پذیرش و 2) افت تحصیلی و انصراف بخشی از دانشجویان ثبت‌نام‌کرده در طول دوران تحصیل. شواهد تجربی و پژوهش‌های پیشین حاکی از آن است که همواره تعدادی از داوطلبان واجد شرایط، پس از دریافت پذیرش، در مرحله ثبت‌نام نهایی یا آغاز تحصیل حضور نمی‌یابند. از سوی دیگر، آمارها نشان می‌دهد درصد قابل‌توجهی از دانشجویان تحصیلات تکمیلی در طول دوران تحصیل با افت تحصیلی مواجه شده و نهایتاً منجر به انصراف یا اخراج آنان می‌شود (خسروی و همکاران، 2021)؛ پدیده‌ای که در سطح بین‌المللی نیز مشاهده شده است (لی، 2017). اگرچه عوامل پراکنده و بالقوه مؤثر بر هر یک از این دو پدیده (مانند عوامل فردی، اقتصادی، اجتماعی، آموزشی، حمایتی و نهادی) در مطالعات مختلف به طور جداگانه مورد اشاره قرار گرفته‌اند، اما شکاف دانشی اصلی در فقدان پژوهشی است که به طور یکپارچه و نظام‌مند به شناسایی و تحلیل جامع عوامل کلیدی مؤثر بر هر دو مقوله «عدم ثبت‌نام اولیه» و «انصراف در طول تحصیل» در کنار یکدیگر بپردازد
