|
عنوان
|
واژگان خرد، کارکردهای کلان: تحلیل کاربردشناختی و زبانشناختی قضایی گفتماننماهای پس، مگر و یعنی در تعاملات دادگاههای فارسی زبان
|
|
نوع پژوهش
|
مقاله چاپشده در مجله
|
|
کلیدواژهها
|
زبانشناسی پیکرهای زبانشناسی حقوقی گفتمان دادگاه گفتماننما
|
|
چکیده
|
گفتماننماها از جمله عناصر بنیادین در تعاملات زبانیاند که بدون افزودن محتوای گزارهای جدید، نقش مهمی در انسجام، هدایت و مدیریت تعامل ایفا میکنند. پژوهش حاضر با رویکردی کاربردشناختی و پیکرهمحور به بررسی سه گفتماننمای «یعنی»، «مگر» و «پس» در گفتمان دادگاههای فارسی زبان میپردازد. دادهها از یک پیکره شامل 99040 واژه گفتار واقعی در سه حوزه دادگاه خانواده، حقوقی و کیفری در شهرستان دورود گردآوری شدهاند. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار انتکانک (نسخه 4.3.4) انجام شد که امکان استخراج هم رخدادی، تحلیل فراوانی و بررسی همنشینی واژگانی را فراهم ساخت. یافتهها نشان میدهد که گفتماننماهای مذکور بسته به نوع دادگاه و جایگاه نهادی گوینده، کارکردهای گوناگونی از جمله استنتاجی، تأکیدی، چالشی، تفسیری و گاه عاطفی ایفا میکنند. بهویژه، گفتماننمای «پس» در کلام مشارکان حقوقی بهعنوان ابزاری برای بازساخت، هدایت پاسخ و محک پارهگفتارهای متناقض عمل میکند. در حالیکه مشارکان عادی بیشتر از آن در جهت ساخت روایت و دفاع از خود استفاده میکنند. «یعنی» ابزاری زبانی در جهت بازتفسیر و روشنسازی کلام است که در سطح تعاملات توجیهی و نیز موقعیتهای هیجانی و ارزشی مورد استفاده قرار میگیرد. گفتماننمای «مگر» نیز به طور عمده در قالب پرسشهای انکاری، چالشی و جهتدار بهکار رفته و به خصوص بوسیله مشارکان عادی بهمنظور ابراز اعتراض یا استیصال به کار گرفته میشو
|
|
پژوهشگران
|
پریسا نجفی (نفر اول)، نوذر نیازی (نفر دوم)، ندا سلیمانی (نفر سوم)
|