مشخصات پژوهش

صفحه نخست /واژگان خرد، کارکردهای کلان: ...
عنوان واژگان خرد، کارکردهای کلان: تحلیل کاربردشناختی و زبان‌شناختی قضایی گفتمان‌نماهای پس، مگر و یعنی در تعاملات دادگاه‌های فارسی زبان
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجله
کلیدواژه‌ها زبان‌شناسی پیکره‌ای زبان‌شناسی حقوقی گفتمان دادگاه گفتمان‌نما
چکیده گفتمان‌نماها از جمله عناصر بنیادین در تعاملات زبانی‌اند که بدون افزودن محتوای گزاره‌ای جدید، نقش مهمی در انسجام، هدایت و مدیریت تعامل ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با رویکردی کاربردشناختی و پیکره‌محور به بررسی سه گفتمان‌نمای «یعنی»، «مگر» و «پس» در گفتمان دادگاه‌های فارسی زبان می‌پردازد. داده‌ها از یک پیکره شامل 99040 واژه گفتار واقعی در سه حوزه دادگاه خانواده، حقوقی و کیفری در شهرستان دورود گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار انتکانک (نسخه 4.3.4) انجام شد که امکان استخراج هم رخدادی، تحلیل فراوانی و بررسی هم‌نشینی واژگانی را فراهم ساخت. یافته‌ها نشان می‌دهد که گفتمان‌نماهای مذکور بسته به نوع دادگاه و جایگاه نهادی گوینده، کارکردهای گوناگونی از جمله استنتاجی، تأکیدی، چالشی، تفسیری و گاه عاطفی ایفا می‌کنند. به‌ویژه، گفتمان‌نمای «پس» در کلام مشارکان حقوقی به‌عنوان ابزاری برای بازساخت، هدایت پاسخ و محک پاره‌گفتارهای متناقض عمل می‌کند. در حالی‌که مشارکان عادی بیشتر از آن در جهت ساخت روایت و دفاع از خود استفاده می‌کنند. «یعنی» ابزاری زبانی در جهت بازتفسیر و روشن‌سازی کلام است که در سطح تعاملات توجیهی و نیز موقعیت‌های هیجانی و ارزشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. گفتمان‌نمای «مگر» نیز به طور عمده در قالب پرسش‌های انکاری، چالشی و جهت‌دار به‌کار رفته و به خصوص بوسیله مشارکان عادی به‌منظور ابراز اعتراض یا استیصال به کار گرفته می‌شو
پژوهشگران پریسا نجفی (نفر اول)، نوذر نیازی (نفر دوم)، ندا سلیمانی (نفر سوم)